ट्यूमर-इनफिल्ट्रेटिंग लिम्फोसाइट (TIL) थेरपी: मेलेनोमा उपचारासाठी एक आशादायक दृष्टिकोन

मेलेनोमा हा त्वचेच्या कर्करोगाचा एक प्रकार आहे, जो मेलानोसाइट्समध्ये (त्वचेला रंग देणारे रंगद्रव्य, मेलॅनिन तयार करणाऱ्या पेशी) सुरू होतो. शरीराच्या इतर भागांमध्ये वेगाने पसरण्याच्या क्षमतेमुळे याला कर्करोगाच्या सर्वात आक्रमक प्रकारांपैकी एक मानले जाते. सुरुवातीच्या टप्प्यातील मेलेनोमावर शस्त्रक्रियेद्वारे यशस्वीपणे उपचार करता येत असले तरी, प्रगत किंवा मेटास्टॅटिक मेलेनोमाच्या उपचारांमध्ये मोठी आव्हाने असतात. अलिकडच्या वर्षांत, प्रगत प्रकरणांसाठी नाविन्यपूर्ण इम्युनोथेरपी हे एक आशादायक उपचार पर्याय म्हणून उदयास आले आहेत. असेच एक मोठे यश म्हणजे ट्यूमर-इनफिल्ट्रेटिंग लिम्फोसाइट (TIL) थेरपी, जी कर्करोगाच्या पेशींना लक्ष्य करून नष्ट करण्यासाठी शरीराच्या रोगप्रतिकार प्रणालीचा वापर करते आणि मेलेनोमाच्या शेवटच्या टप्प्यातील रुग्णांसाठी एक नवीन आशा निर्माण करते.

ट्यूमर-इनफिल्ट्रेटिंग लिम्फोसाइट (TIL) थेरपी ही एक अभिनव इम्युनोथेरपी आहे, जी कर्करोगाच्या पेशींना लक्ष्य करून नष्ट करण्यासाठी शरीरातील रोगप्रतिकारक पेशींचा वापर करते. मेटास्टॅटिक मेलेनोमासाठी हा एक अत्यंत आश्वासक उपचार म्हणून उदयास आला आहे, विशेषतः अशा रुग्णांमध्ये जे इम्युन चेकपॉइंट इनहिबिटर किंवा टार्गेटेड उपचारांसारख्या पारंपरिक उपचारांना चांगला प्रतिसाद देत नाहीत.

टीआयएल थेरपीची कार्यप्रणाली

टीआयएल थेरपीमध्ये रुग्णाच्या ट्यूमरमधून टी पेशी काढून, शरीराबाहेर त्यांची संख्या वाढवून, आणि नंतर लिम्फोडिप्लेटिंग केमोथेरपीनंतर त्या पुन्हा रुग्णाच्या शरीरात सोडल्या जातात. या टी पेशी ट्यूमरच्या पेशींना ओळखण्यासाठी आणि त्यांच्यावर हल्ला करण्यासाठी नैसर्गिकरित्या तयार असतात, ज्यामुळे अत्यंत लक्ष्यित उपचार मिळतो. शरीरात पुन्हा सोडल्यावर, त्या मेलेनोमाच्या पेशी शोधून नष्ट करतात. यासाठी इंटरल्यूकिन-२ (IL-2) दिले जाते, जे टी पेशींना जगण्यास आणि त्यांची संख्या वाढविण्यात मदत करते.

प्रमुख संशोधन आणि निष्कर्ष

व्हॅन डेन बर्ग आणि इतर (२०२०)नेदरलँड्स कॅन्सर इन्स्टिट्यूटमध्ये पहिल्या/दुसऱ्या टप्प्याचा अभ्यास करण्यात आला आणि त्यात असे आढळून आले की, मेटास्टॅटिक मेलेनोमा असलेल्या रुग्णांमध्ये टीआयएल (TIL) थेरपीमुळे ठोस आणि दीर्घकाळ टिकणारे प्रतिसाद मिळाले. पन्नास टक्के रुग्णांनी सकारात्मक वैद्यकीय प्रतिसाद दर्शवला, त्यापैकी दोघांमध्ये सात वर्षांपेक्षा जास्त काळ टिकणारी संपूर्ण रोगमुक्ती दिसून आली. या अभ्यासाने हे सिद्ध केले की, निओअँटीजेन-विशिष्ट प्रतिक्रियाशीलतेने समृद्ध असलेले टीआयएल (TILs) उपचारानंतर अनेक वर्षे रक्तप्रवाहात टिकून राहतात, ज्यामुळे कर्करोगावर दीर्घकाळ नियंत्रण ठेवण्यास मदत होते.

गॅस्टमन आणि इतर (२०२१)डेल्टा-१ चाचणी घेण्यात आली, ज्यामध्ये प्रगत मेलेनोमा असलेल्या आणि ज्यांना चेकपॉइंट इनहिबिटर थेरपीचा पुन्हा प्रादुर्भाव झाला होता किंवा ज्यांच्यावर थेरपीचा परिणाम होत नव्हता, अशा रुग्णांमध्ये ऑटोलॉगस टीआयएल थेरपीचा एक प्रकार असलेल्या आयटीआयएल-१६८ चे मूल्यांकन करण्यात आले. या अभ्यासात असे आढळून आले की, ज्या रुग्णांकडे इतर मर्यादित पर्याय आहेत, त्यांच्यासाठी आयटीआयएल-१६८ हा एक व्यवहार्य उपचार पर्याय ठरू शकतो. या मोठ्या प्रमाणावरील, जागतिक फेज II अभ्यासाने अनुकूल परिणाम दर्शवले असून, दीर्घकालीन फायद्यांचे मूल्यांकन करण्यावर लक्ष केंद्रित करून संशोधन सुरू आहे.

रोहन आणि इतर (२०१८)TIL थेरपीचा सखोल आढावा सादर करण्यात आला असून, मेलेनोमावरील एक मौल्यवान उपचार म्हणून तिच्या क्षमतेवर भर देण्यात आला आहे. टार्गेटेड थेरपी आणि इम्युन चेकपॉइंट इनहिबिटर्सच्या सध्याच्या परिस्थितीतही, TIL थेरपी प्रासंगिक आणि प्रभावी आहे, आणि क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये ठोस परिणाम दर्शवत आहे. या थेरपीची परिणामकारकता वाढवण्यासाठी लिम्फोडिप्लेटिंग उपचार पद्धती आणि TIL समूहांच्या निवडक विस्ताराच्या महत्त्वावर या आढाव्यात प्रकाश टाकण्यात आला.

फायदे आणि भविष्यातील दिशा

इतर इम्युनोथेरपींच्या तुलनेत टीआयएल थेरपीचे अनेक महत्त्वाचे फायदे आहेत:

• टिकाऊ प्रतिसाददीर्घकालीन अभ्यासात दिसून आल्याप्रमाणे, टीआयएल थेरपी दीर्घकाळ टिकणारी रोगमुक्ती देऊ शकते, विशेषतः अशा प्रगत मेलेनोमाच्या रुग्णांमध्ये ज्यांच्याकडे उपचाराचे फार कमी पर्याय शिल्लक आहेत.
• लक्ष्यित प्रतिकारशक्तीTILs ट्यूमर पेशींवर हल्ला करण्यासाठी विशेषतः योग्य असतात कारण त्या रुग्णाच्या ट्यूमरमधूनच मिळवल्या जातात, ज्यामुळे त्यांची कृती अत्यंत विशिष्ट बनते.
• संयोजन क्षमताTIL थेरपीमध्ये इतर इम्युनोथेरपी किंवा टार्गेटेड थेरपींसोबत एकत्रित करण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे उपचारांना मिळणारा प्रतिसाद सुधारतो आणि एकूण जगण्याचा कालावधी वाढतो.

TIL थेरपी ही मेटास्टॅटिक मेलेनोमाच्या उपचारांमधील एक महत्त्वपूर्ण प्रगती आहे, विशेषतः अशा रुग्णांसाठी जे इतर उपचारांना प्रतिसाद देत नाहीत. सातत्यपूर्ण आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या प्रतिसाद दरांमुळे, ही थेरपी नजीकच्या भविष्यात एक मानक उपचार पद्धती बनण्याची शक्यता आहे. TIL विस्ताराची तंत्रे अधिक प्रभावी करण्यासाठी आणि या उपचारांसाठी सर्वोत्तम रुग्ण गट ओळखण्यासाठी निरंतर संशोधनाची आवश्यकता आहे.