तीव्र लिम्फोब्लास्टिक ल्युकेमियाशी झुंज देणारा मुलगा

रुग्णाची मूलभूत माहिती

एका 16 वर्षीय मुलाला अक्यूट लिम्फोब्लास्टिक ल्युकेमिया (बी-एएलएल) चे निदान झाले, ज्यावर सुरुवातीला केमोथेरपी, सीडी19/22 सीएआर-टी सेल थेरपी, साल्वेज केमोथेरपी आणि त्यानंतर पालक दात्याकडून हॅप्लोआयडेंटिकल अॅलोजेनिक हेमेटोपोएटिक स्टेम सेल ट्रान्सप्लांटेशन (अॅलो-एचएससीटी) करण्यात आले.

रुग्णाची उपचारापूर्वीची परिस्थिती

अ‍ॅलो-एचएससीटी (allo-HSCT) पूर्वी, रुग्णाला पांढऱ्या रक्त पेशींची जलद वाढ आणि अनेक उपचारांनंतरही आजार कायम राहण्याचा अनुभव आला. २१ एप्रिल, २०२५ रोजी सीडी१९/२२ सीएआर-टी (CD19/22 CAR-T) इन्फ्युजननंतर (एकूण सीएआर-टी पेशी: ६.५×१०^७), सीएआर-टी पेशींची संख्या सुरुवातीला ७ व्या दिवसापर्यंत ३.९५×१०^६/एल पर्यंत वाढली, परंतु १४ व्या दिवसापर्यंत ती ०.८२×१०^६/एल पर्यंत कमी झाली, आणि परिघीय रक्तातील ब्लास्ट पेशींचे प्रमाण २८.६% वरून ८७.१% पर्यंत वाढले. १५ मे, २०२५ रोजी केलेल्या अस्थिमज्जा तपासणीत पेशींची वाढ अत्यंत कमी झाल्याचे दिसून आले, ज्यात ३७.४२% असामान्य बी लिम्फोब्लास्ट (CD34 व्यक्त करणारे, अंशतः CD38/CD22, कमकुवत CD81/CD19/CD33, CD10/CD20/CD79b नसलेले) होते, ज्यामुळे आजारात कोणतीही सुधारणा झाली नसल्याची पुष्टी झाली. मस्तिष्कमेरु द्रवात (cerebrospinal fluid) कोणत्याही असामान्य पेशी आढळल्या नाहीत, परंतु एकूण आजारात कोणतीही सुधारणा झाली नाही.

रुग्णाची उपचारानंतरची परिस्थिती

२९-३० मे, २०२५ रोजी अ‍ॅलो-एचएससीटी (allo-HSCT) केल्यानंतर (सीडी३४+ पेशी: ८.६×१०^६/किलो; मोनोन्यूक्लियर पेशी: ८×१०^८/किलो), रुग्णामध्ये ११ व्या दिवसापर्यंत न्यूट्रोफिलचे आणि १८ व्या दिवसापर्यंत प्लेटलेटचे रोपण (engraftment) यशस्वी झाले. २८ व्या दिवसापर्यंत (२७ जून, २०२५), रक्ताच्या गणनेत लक्षणीय सुधारणा झाली: हिमोग्लोबिन ९९ ग्रॅम/लिटर (पूर्वीच्या कमी पातळीवरून), पांढऱ्या रक्त पेशी ११.७३×१०^९/लिटर, न्यूट्रोफिल्स ९.८१×१०^९/लिटर, आणि प्लेटलेट्स ७९×१०^९/लिटर. अस्थिमज्जेच्या आकारविज्ञानात (मॉर्फोलॉजी) असामान्य आदिम पेशींशिवाय सक्रिय पेशीवृद्धी दिसून आली, फ्लो सायटोमेट्रीने कोणतीही विसंगती नसल्याची पुष्टी केली, बायोप्सीमध्ये कमी पेशीवृद्धी दिसून आली परंतु अपरिपक्व लिम्फोसाइट्सशिवाय दृश्यमान त्रिवंशीय पेशी होत्या, आणि STR कायमेरिझम १००% पर्यंत पोहोचला, ज्यामुळे किमान अवशिष्ट रोग नकारात्मक (MRD-) सह पूर्ण उपशमन (CR) प्राप्त झाले. ४९ व्या दिवसापर्यंत (१८ जुलै, २०२५), अस्थिमज्जा कोणत्याही असामान्य पेशींशिवाय सक्रिय राहिली, ज्यामुळे CR आणि MRD- कायम राहिले. सौम्य ग्रेड १ आतड्यांचा ग्राफ्ट-व्हर्सस-होस्ट रोग झाला, परंतु औषधांनी त्यावर नियंत्रण मिळवण्यात आले, ज्यामुळे प्रत्यारोपणापूर्वीच्या सततच्या ब्लास्ट पेशींच्या (३७.४२% वरून ०%) आणि उपशमनाच्या अभावाच्या तुलनेत प्रभावी रोग नियंत्रण आणि पुनर्प्राप्ती दिसून आली.